Een commandant aan boord van een schip vervult de rol van bestuurder, openbaar ministerie en rechter ineen. Over alle beslissingen in de kleine varende stad is hij de eindverantwoordelijke. Een precaire rol, zeker omdat zelfs in de ‘gewone’ trias politica fouten niet zijn uit te sluiten.

montesqueEnige voorzichtigheid is dus geboden, wanneer er beslissingen worden genomen die de carrières of persoonlijke levenssfeer negatief kunnen beïnvloeden. Om verkeerde beslissingen te voorkomen bestaan er allerlei instrumenten om mensen in beslisposities te helpen bij het beoordelen en nemen van beslissingen. Zeker een commandant aan boord van een marineschip zou zulke regels in acht moeten nemen bij het beoordelen en nemen van beslissingen. Ongeacht de nauwe definitie van het militaire recht kunnen we ons afvragen of de beslissing van de commandant rechtvaardig is of niet.

De rechtvaardigheid lijkt in het geding bij enkele gestrafte opvarenden van de Zr. Ms. Evertsen. Volgens de officieuze lezing zou er sprake zijn geweest van een orgie, hetgeen indruist tegen de gedragscode voor Militairen. De commandant heeft hierin opgetreden door de betrokkenen, waaronder 2 ODB-leden, te straffen door een huisarrest en een geldboete op te leggen. De beslissing is omstreden, omdat betrokkenen in het 6-uur durend getuigenverhoor met klem de beschuldigingen hebben ontkend. De vraag is dan ook wat het bewijs was dat de commandant en de betrokken mede-officieren ertoe heeft bewogen om een dergelijke beslissing te maken. Of is er sprake van vooringenomenheid bij de betrokken commandant en zijn mede-officieren en hebben ze alternatieve scenario’s onvoldoende onderzocht?

Het is belangrijk dat een commandant in kwestie in zijn beoordeling van mogelijk laakbaar gedrag rekening houdt met alternatieve scenario’s en deze zorgvuldig zonder enige vooringenomenheid bestudeerd en overweegt. Het bewijs voor een beslissing moet voldoende zijn om een straf te voltrekken. Vermoedens alleen zijn niet voldoende. En afrekening omwille van persoonlijke redenen mag al helemaal geen sprake zijn.

Het heeft er echter alle schijn van dat de commandant onzorgvuldig heeft gehandeld (achteraf is er geen overtuigend bewijs vast te stellen en alle betrokkenen ontkennen) door zijn oor te luister te leggen bij roddel en achterklap. Nadien heeft hij alternatieve scenario’s – zoals het roddel- en achterklapscenario – niet voldoende meegewogen in zijn beslissing en heeft hij het nagelaten om een logische bewijslast te creëren. En indien de aantijgingen al op enige waarheid zouden rusten, hetgeen totaal niet naar voren komt uit de ‘bewijslast’, hebben de commandant en zijn officieren de situatie niet zelf uitgelokt door drank te laten vloeien waar dit eveneens in strijd was met dezelfde regels waarop de commandant de betrokkenen heeft veroordeeld.

Het lijkt de ODB niet anders dan logisch dan de beslissing van de commandant te herroepen. En om dergelijke situaties te voorkomen door middel van training van commandanten te onderwijzen in de beginselen van behoorlijk bestuur. En wat de ODB betreft worden deze beginselen vertaald naar de beginselen van een behoorlijk operationeel commando, als aanvulling op gedragscode die geldt voor militairen. Op zo’n manier kunnen we onzorgvuldige, ongemotiveerde en onbewezen beschuldigingen het best in de kiem smoren. Een orgie aan willekeur kan toch nimmer de bedoeling zijn?

De vraag is echter of deze cursus beperkt moet blijven tot commandanten van marineschepen. Het ‘verhaal’ stopt immers niet bij het passeren van de reling van de Zr. Ms. Evertsen en we voet aan vaste wal zetten. Het operationele commando in Den Helder heeft gemeend bij monde van de Marine Voorlichtingsdienst het voorval te moeten melden in de media. Zonder enige vorm van zorgvuldigheid heeft deze dienst gemeend het landsbelang door onbewezen roddelpraat te moeten slijten aan het ANP en andere media, waarmee de betrokkenen voor een tweede keer zijn gestraft. Ongeacht de juistheid van de eerdere straf heeft het operationele commando hiermee de belangen van individuele militairen onnodig en buiten alle proporties geschaad.

Dankzij de buitenproportionele straf die Defensie heeft gegeven bovenop de eerdere onterechte straf lijkt het de ODB meer dan logisch dat de feiten en omstandigheden opnieuw tegen het licht worden gehouden. Indien de beschuldigingen onwaar, onjuist of onbewezen blijken zou het het Operationeel Commando sieren ruiterlijke excuses te maken aan betrokkenen en een rectificatie te plaatsen op eerdere berichtgeving.

Redactie ODB

3 REACTIES

  1. Excuus, zullen ze nooit aanbieden. Maar deze zaak toont aan dat de Koninklijke Marine de krijgstucht anders interpreteert dan het zou moeten. Als je iemand van boord wil hebben hoef je enkel maar twee (valse) getuigenissen af te leggen, dat je denkt dat iemand dronken is. Gevolg is dat desbetreffende persoon wordt gerepat, met een boete van €500. Daarna krijgt moet hij of zij voor een commissie komen en ontslag is een feit.

    Dit komt aan het ligt dankzij de niet integere commandant van de Zr. Ms. Evertsen, Ik snap dan ook niet dat deze niet competente man niet eerder wordt gerepat.

    Uit emails van collega’s begrijp ik, dat de spanning aan boord is om te snijden. De berichten van de telegraaf slaan in a/b als een bom. De commandant maakt fout op fout en dit gaat ten koste van de sfeer. Het is nu gewoon wachten op het volgende incident. BAK 1 van het schip werkt niet samen en er wordt geen gebruik gemaakt van de kennis van de oudere onderofficieren a/b boord.

    De oplossing was, dat de commandant zijn C en H’s bij elkaar had geroepen, na deze roddel. Hun vervolgens de opdracht had gegeven om de problemen in het slaapverblijf op te lossen. De oplossing van de commandant verhult het echte probleem, het gebrek aan leiding van de Commandant en zijn hoofden van dienst.

    Ik heb nog een roddel, ik heb gezien dat de commandant van de commandant van de Zr. Ms. Evertsen in kennelijke staat op de brug stond. Getuigen hebben hem slingert de trap op de brug zien nemen. Even een rapporten briefje invullen en dan is een krijgstuchtelijke straf een feit. Repat volgt daarop en ontslag is gegarandeerd.

    Dit is de manier waarop de commandant van de Zr. Ms. Evertsen zijn gezag uitoefenend.

    Ik wens de collega’s van de Evertsen alle sterkte toe in komende 51 dagen. En dit hebben ze nodig.

  2. Als er onvolkomenheden zijn in het onderzoek heeft de ODB het recht om dit namens zijn leden uit te zoeken. Ik vind de laatste alinea Stemmingmakerij dit hoort niet geplaatst te worden door een bond die pretendeert onhafhankelijk te zijn.

    • Hoewel ik je mening op prijs stel, doet de ODB niet aan censuur. En als Bram V er zo overdenkt dan is dat op het conto van Bram V. Niet van de ODB dus.

Comments are closed.